Posts in Articles

NAUPANG KEPNA A CHIAMTEH DIA POIMOH THIL THUM

NAUPANG KEPNA A CHIAMTEH DIA POIMOH THIL THUM

Thumasa: Naupang kepna ngaihkhawk huai thil ahihziak in, naupang kepna toh kisai sinbeh zel ding ahi. Piching hinkhua a mohpuakna leh haksatna tuamtuam pal zou dia naupangte chiil poimoh hi. Theihtawp suah a, neihdan dungzui a ataksa uh kem piching dia pan i laak mahbang un lungsim leh khalam ah piching dia chiilna leng kemtute mah mohpuak hong hizel hi. Pathian in i ta leh naute Amah deihdan a kem dia mohpuakna lianpi hon pia ahihman in, huai mohpuakna i sepsuahna a phatuam dia i lamet thil thum gen leng chi i hi. 1) Naupangte innsung nna nengneng (chores) sepsak...

SUICIDE: THEISIAM IN, DOUDAL NI

SUICIDE: THEISIAM IN, DOUDAL NI

Thumapi: Ei singtangmite i hihleh, kichimattak (closely knitted) a khotaang a khosakhawmte i hi uhi. Asia-apha, anuam-ahaksa a phattuam ngaihna toh kidelh leh ki-uap tuah liai-liaite ihi uhi. Hiaibang khotaang i hihman un, suicide (mahni hinna kilaakna) toh kisai leng awlmohna lungput toh khotaang vai a buaina dan in en thei le’ng, a doudalna dia khotaang in manphatak a pan kila diing ahi. Suicide doudalna dia WHO leh IASP makaihna: Suicide i chih chiang in mi khat in amah deihteelna zang a, tupmawng a amah leh amah a hinna kilaak chihna ahi. Suicide ahihleh, Lungsim Natna ataktak mah ahihdan taklang...

BIBLE PANSAN A DIGITAL TECHNOLOGY ZAT DIINGDAN

BIBLE PANSAN A DIGITAL TECHNOLOGY ZAT DIINGDAN

Thumasa: Tu kum zabi 21na 'digital age' ah, banglam peuh ah changkanna leh masawnna in nasatak a khovel hon noh lai in, ei Khristian kichite'n bangziak a laibu (Bible) lui mahmah khat a kinga kia hilou a kibulphuh a, huai Laibu pansan a i niteng hinkhua uh zang diing i hi ua? A dawnna ahihleh- Bible kingakna taak leh muanhuai hi a (infallible), a diklou omlou (without error or defect /inerrant) leh kikalh lou (non-contradictory) ahih ziak ahi (2 Peter 1:19-21). Bible kiching/huntawk leh thuneihna nei (sufficient and authoritative) ahihziak ahi (2 Timothi 3:16-17). Theologiante'n Laisiangthou a huntawk (The Bible...

\"DAI UNLA, PATHIAN KA HI CHIH THEI UN\"

\"DAI UNLA, PATHIAN KA HI CHIH THEI UN\"

Dai unla, Pathian ka hi chih thei un: nam chih lak ah pahtawi in ka om ding a, lei ah pahtawi in ka om ding hi. - Sam 46:10 I Tangteel lakkhiakna Sam 46na ahi. A tawn a i simsuak leh, tomchik a gen in, hiai Sam gelhtu in Israelte Pathian a kihumbitna uh leh hatna, mangbat lai a huh pahpahpa nai gige ahihdan hon gen masa hi. Pathian thilsiam thupitak tuipite bang ging honhon in phul butbut in, a kihawt thupi ziak in mualte liing duamduam mahleh, lau tuan lou ding uh ahihdan gen hi. Pathian siamsa thil leh...

GINGTU DIKTAK KI-SUICIDE MAWK DI HIA?

GINGTU DIKTAK KI-SUICIDE MAWK DI HIA?

Laigelh masaĀ 'Pathian in Suicide-te a Ngaidam Thei Diam?'Ā ah suicide toh kisai in WHO apan leh ei lak ngei ah NEST Lamka apan data etna i na nei hi. Huai ban ah Suicide toh kisai dotna tuamtuam theihtawp suah in Bible pansan ngetnget in a dawnna i na bawlte anuai a bang ahi: Suicide bang ahia? Suicide mi'n bangziak a hih sek uh a? Suicide bangchi doudaal diing? Khristian diktak in mahni hinna la mawk thei di hia? Suicide te Pathian in a ngaidam thei diam?/Suicide te vangam akai duam? Khristiante tup leh ngiim a khial lai di maw? Huaiban ah...

SUICIDE-TE PATHIAN IN A NGAIDAM THEI DIAM?

SUICIDE-TE PATHIAN IN A NGAIDAM THEI DIAM?

Suicide bang ahia? Suicide i chih chiang in mi khat in amah deihteelna zang a, tupmawng a amah leh amah a hinna kilaak/kithat chihna ahi. WHO apan Staticstics khenkhat ana en masa ni: Kum khat sung in Mi 7,00,000 sang a tamzaw in suicide ziak in sihna tuak uhi (WHO, 2021) Suicide khat a ki hilhna (report) ah, mahni leh mahni kithahsawm (suicide attempt) mi 20 lam om hidan in leng mukhia uhi. (WHO, 2014). Khovel a sihtheihna tuamtuamte lak ah, suicide a sihna in masawn mahmah a, Malaria, HIV/AIDS, khua leh tui ziak a tuahsiatna (natural disasters); ziinliing, tuilet,...

METAVERSE LEH KHRISTIANTE

METAVERSE LEH KHRISTIANTE

October, 2021 in Facebook neitupa, Mark Zuckerberg in a company (Facebook, whatsapp, Instagram leh social platform dangdang) a kigawm in MetaĀ chih hita diing chi in puangkhiakna ana nei hi. Mabaan ah internet tungtawn a virtual reality (ataktak hilou lah ataktak bang a ngaih), metaverseĀ nasatak a zat a hong om diing vaidawnna kawm a, a company min a tapsak chihdan ahi. Metaverse bang ahia? Metaverse kichi kammal ahihleh, Neal Stephenson in kum 1992 in science fiction laibu a gelh 'Snow Crash' kichi ah ana posuah masapen hi'n gen in om hi. Huai laibu a taangthu paidan ahihleh, mailam hun diing ah...

KIPAHDAN CHITUAM

KIPAHDAN CHITUAM

Hinkhua i chih, khelhna ziak in natna, sihna, taaksapna leh gimthuakna chi tuamtuam in dim hi. Huaiteng kawmkaal ah Toupa'n ni thak mudia hon pii kai touh zel leh chu, a zahngaihna ziak ahi chih i thei uhi. Tuni hun leh hunlem mukhalaite'n Toupa a kipat i tantuan ahi chih thei in, thil kipahhuai ahihdan kihilh thak mahni. Khristiante'n avangkim a i hih di ua poimoh ahihleh, mahni kisuut leh kivelchet ahi; hinkhua i na zatdan etkik thakna khawng nei zel in, ei leh ei kimaituah thak zel le'ng, maban a i hinkhua a manphathei pen a zat didan, thathak...

KIPAHDAN CHITUAM

KIPAHDAN CHITUAM

Hinkhua i chih, khelhna ziak in natna, sihna, taaksapna leh gimthuakna chi tuamtuam in dim hi. Huaiteng kawmkaal ah Toupa'n ni thak mudia hon pii kai touh zel leh chu, a zahngaihna ziak ahi chih i thei uhi. Tuni hun leh hunlem mukhalaite'n Toupa a kipat i tantuan ahi chih thei in, thil kipahhuai ahihdan kihilh thak mahni. Khristiante'n avangkim a i hih di ua poimoh ahihleh, mahni kisuut leh kivelchet ahi; hinkhua i na zatdan etkik thakna khawng nei zel in, ei leh ei kimaituah thak zel le'ng, maban a i hinkhua a manphathei pen a zat didan, thathak...